دوره استاد خشایار دیهیمی با عنوان فلسفه سیاسی چیست

این دوره طی 4 جلسه روزهای دوشنبه از تاریخ 1390/9/21 در محل موسسه پرسش برگزار می گردد

دوره چهار جلسه­ ای " فلسفه سیاسی چیست ؟ "

 

   هدف از برگزای این دوره چهار جلسه­ای صرفاً آشنایی با موضوع مورد بحث است و طرح این مسئله که چرا باید به فلسفه سیاسی بپردازیم و آیا پرداختن به فلسفه سیاسی دردی از ما دوا می­کند؟ و اگر پاسخمان به این سوال اخیر مثبت باشد، فلسفه سیاسی و پژوهش و تأمل درباره آن را از کجا باید شروع کنیم و چگونه پیش برویم و مقصد نهایی کجاست.

 

                                                              موضوع جلسه اول

   در جلسه اول به دو سوال خواهیم پرداخت. اول اینکه فلسفه چیست؟ تفکر فلسفی با دیگر انواع تفکر چه تفاوت­هایی دارد. آیا فلسفه موضوعی پیچیده، تخصصی، و فنی است که فقط عده خاصی با دانش و تحصیلات عالیه می­توانند به آن بپردازند یا، به­عکس، فلسفه دانشی عمومی است که همه ما بدان حتیاج داریم و خواسته یا ناخواسته، دانسته یا نادانسته، دائماً مشغول طرح سوال­های فلسفی و پاسخ دادن به آن­ها هستیم. دوم این سوال است که سیاست چیست؟ آیا سیاست فقط مربوط به کسانی می­شود که شغل و حرفه­شان سیاست است و آن­ها را سیاستمدار یا سیاست­ورز می­خوانیم یا اینکه سیاست به همه ما مربوط می­شود، و در جزءجزء زندگی ما رسوخ دارد و چه بخواهیم و چه نخواهیم درگیر سیاست می­شویم و به عبارت دیگر حتی اگر ما به سراغ سیاست نرویم سیاست به سراغ ما می­آید و این البته بستگی به تعریف ما از سیاست دارد.

 

                                                              موضوع جلسه دوم

   در جلسه دوم به این مسئله خواهیم پرداخت که با تعریفی که از فلسفه و سیاست به دست دادیم از ترکیب این دو با هم چه چیزی پدید می­آید. سپس به این مسئله خواهیم پرداخت که آیا فلسفه سیاسی با علم سیاست یکی است یا این دو با هم تفاوت دارند؟ اگر تفاوت دارند، تفاوتشان در چیست؟ آیا یکی مقدم بر دیگری است؟ آیا بر هم تأثیر دارند؟ تأثیرشان بر هم چیست و چگونه این دو می­توانند در خدمت هم قرار گیرند؟

 

                                                              موضوع جلسه سوم

   در جلسه سوم به مفاهیم اصلی و پرسش­های ماندگار در فلسفه سیاسی خواهیم پرداخت و خواهیم پرسید آیا مفاهیم و پرسش­های اصلی فلسفه سیاسی ماندگار و همیشگی هستند یا در طول زمان و بنا به شرایط تاریخی و اجتماعی تغییر می­کنند. نکته اصلی دیگر در این بحث مناقشه و نزاعی است که بر سر تعریف اصلی­ترین مفاهیم در فلسفه سیاسی وجود دارد و وا­خواهیم رسید که آیا این مفاهیم ذاتاً جدلی هستند یا جدل­ها برخاسته از فرهنگ­ها و ایدئولوژی­های مختلف است.

 

                                                              موضوع جلسه چهارم

   در جلسه چهارم که جلسه آخر این دوره است به ارتباط میان پاسخ­هایی که به پرسش­های فلسفه سیاسی داده می­شود و آنچه در عالم سیاست واقع می­گذرد خواهیم پرداخت. نسبت آنچه در عالم نظر می­گذرد با آنچه در عالم عمل در جریان است چیست؟ آیا نظرورزی فلسفی درباره سیاست می­تواند سرنوشت جوامع را دگرگون کند یا هیچ تأثیری بر آن ندارد. آیا می­توان پلی میان فلسفه سیاسی و سیاست عملی جاری زد؟ چگونه؟

   یک توضح: آنچه نباید ازاین جلسات انتظار داشته باشید! در این جلسات به تاریخ فلسفه سیاسی، مکتب­های مختلف، و پاسخ­های متفاوتی که به پرسش­های اصلی فلسفه سیاسی در طول تاریخ داده شده است نخواهیم پرداخت. وضع امروزین فلسفه سیاسی هم مورد بحث قرار نخواهد گرفت. این­ها مباحثی هستند که می­توانند به دنبال این دوره مقدماتی مطرح شوند. آنچه در این دوره مدنظر است پی بردن به ماهیت و اهمیت فلسفه سیاسی و آماده شدن برای ورود به این موضوع و احیاناً یادگیری نحوه طرح درست سوال در این زمینه و دادن پاسخ­هایی از آن خودمان به این سوالات است.

 

مطالعه منابع زیر به زبان فارسی برای بهره بردن از این دوره بسیار مفید است :

  1.  فلسفه سیاسی، دیوید میلر، ترجمه بهمن دارالشفایی، نشر ماهی.
  2.  فلسفه سیاسی چیست؟ لئو اشترادس، ترجمه فرهنگ رجایی، نشر علمی و فرهنگی.
  3.  فلسفه سیاسی، جین همپتن، ترجمه خشایار دیهیمی، نشر طرح نو.
  4.  فلسفه سیاسی، ویراسته آنتونی کوئینتن، ترجمه مرتضی اسعدی، انتشارات به­آور