دوره استاد خشایار دیهیمی با عنوان فلسفه سیاسی چیست
این دوره طی 4 جلسه روزهای دوشنبه از تاریخ 1390/9/21 در محل موسسه پرسش برگزار می گردد
دوره چهار جلسه ای " فلسفه سیاسی چیست ؟ "
هدف از برگزای این دوره چهار جلسهای صرفاً آشنایی با موضوع مورد بحث است و طرح این مسئله که چرا باید به فلسفه سیاسی بپردازیم و آیا پرداختن به فلسفه سیاسی دردی از ما دوا میکند؟ و اگر پاسخمان به این سوال اخیر مثبت باشد، فلسفه سیاسی و پژوهش و تأمل درباره آن را از کجا باید شروع کنیم و چگونه پیش برویم و مقصد نهایی کجاست.
موضوع جلسه اول
در جلسه اول به دو سوال خواهیم پرداخت. اول اینکه فلسفه چیست؟ تفکر فلسفی با دیگر انواع تفکر چه تفاوتهایی دارد. آیا فلسفه موضوعی پیچیده، تخصصی، و فنی است که فقط عده خاصی با دانش و تحصیلات عالیه میتوانند به آن بپردازند یا، بهعکس، فلسفه دانشی عمومی است که همه ما بدان حتیاج داریم و خواسته یا ناخواسته، دانسته یا نادانسته، دائماً مشغول طرح سوالهای فلسفی و پاسخ دادن به آنها هستیم. دوم این سوال است که سیاست چیست؟ آیا سیاست فقط مربوط به کسانی میشود که شغل و حرفهشان سیاست است و آنها را سیاستمدار یا سیاستورز میخوانیم یا اینکه سیاست به همه ما مربوط میشود، و در جزءجزء زندگی ما رسوخ دارد و چه بخواهیم و چه نخواهیم درگیر سیاست میشویم و به عبارت دیگر حتی اگر ما به سراغ سیاست نرویم سیاست به سراغ ما میآید و این البته بستگی به تعریف ما از سیاست دارد.
موضوع جلسه دوم
در جلسه دوم به این مسئله خواهیم پرداخت که با تعریفی که از فلسفه و سیاست به دست دادیم از ترکیب این دو با هم چه چیزی پدید میآید. سپس به این مسئله خواهیم پرداخت که آیا فلسفه سیاسی با علم سیاست یکی است یا این دو با هم تفاوت دارند؟ اگر تفاوت دارند، تفاوتشان در چیست؟ آیا یکی مقدم بر دیگری است؟ آیا بر هم تأثیر دارند؟ تأثیرشان بر هم چیست و چگونه این دو میتوانند در خدمت هم قرار گیرند؟
موضوع جلسه سوم
در جلسه سوم به مفاهیم اصلی و پرسشهای ماندگار در فلسفه سیاسی خواهیم پرداخت و خواهیم پرسید آیا مفاهیم و پرسشهای اصلی فلسفه سیاسی ماندگار و همیشگی هستند یا در طول زمان و بنا به شرایط تاریخی و اجتماعی تغییر میکنند. نکته اصلی دیگر در این بحث مناقشه و نزاعی است که بر سر تعریف اصلیترین مفاهیم در فلسفه سیاسی وجود دارد و واخواهیم رسید که آیا این مفاهیم ذاتاً جدلی هستند یا جدلها برخاسته از فرهنگها و ایدئولوژیهای مختلف است.
موضوع جلسه چهارم
در جلسه چهارم که جلسه آخر این دوره است به ارتباط میان پاسخهایی که به پرسشهای فلسفه سیاسی داده میشود و آنچه در عالم سیاست واقع میگذرد خواهیم پرداخت. نسبت آنچه در عالم نظر میگذرد با آنچه در عالم عمل در جریان است چیست؟ آیا نظرورزی فلسفی درباره سیاست میتواند سرنوشت جوامع را دگرگون کند یا هیچ تأثیری بر آن ندارد. آیا میتوان پلی میان فلسفه سیاسی و سیاست عملی جاری زد؟ چگونه؟
یک توضح: آنچه نباید ازاین جلسات انتظار داشته باشید! در این جلسات به تاریخ فلسفه سیاسی، مکتبهای مختلف، و پاسخهای متفاوتی که به پرسشهای اصلی فلسفه سیاسی در طول تاریخ داده شده است نخواهیم پرداخت. وضع امروزین فلسفه سیاسی هم مورد بحث قرار نخواهد گرفت. اینها مباحثی هستند که میتوانند به دنبال این دوره مقدماتی مطرح شوند. آنچه در این دوره مدنظر است پی بردن به ماهیت و اهمیت فلسفه سیاسی و آماده شدن برای ورود به این موضوع و احیاناً یادگیری نحوه طرح درست سوال در این زمینه و دادن پاسخهایی از آن خودمان به این سوالات است.
مطالعه منابع زیر به زبان فارسی برای بهره بردن از این دوره بسیار مفید است :
- فلسفه سیاسی، دیوید میلر، ترجمه بهمن دارالشفایی، نشر ماهی.
- فلسفه سیاسی چیست؟ لئو اشترادس، ترجمه فرهنگ رجایی، نشر علمی و فرهنگی.
- فلسفه سیاسی، جین همپتن، ترجمه خشایار دیهیمی، نشر طرح نو.
- فلسفه سیاسی، ویراسته آنتونی کوئینتن، ترجمه مرتضی اسعدی، انتشارات بهآور