سلسله درسگفتارهای فلسفه فوکو استاد افشین جهاندیده

دوره جدید درسگفتارهای فلسفه فوکو با عنوان "زیست:قدرت - کالبد:سیاست" توسط استاد افشین جهاندیده روزهای دوشنبه ساعت 17 تا 19از تاریخ 1390/09/28در محل موسسه پرسش برگزار می گردد.همچنین دومین دوره از این عنوان طی 4 جلسه از تاریخ 1390/11/10 در محل موسسه برگزار خواهد شد.

زیست ­قدرت: کالبد­سیاست و زیست­س یاست

از عصر کلاسیک بدین ­سو، غرب شاهد دگرگونی بسیار عمیقی در سازوکارهای قدرت بوده­ است؛ تا پیش از آن، قدرت اساساً نهاد برداشت­ کردن، سازوکار تفریق، حق تصاحب بخشی از ثروت و خراج­گیری از محصول، از اموال و از خون اتباع بود. از این دیدگاه، قدرت اساساً حقِ گرفتن است: گرفتنِ چیزها، زمان، بدن و دست­آخر زندگی؛ نقطه­ی اوج چنین قدرتی درواقع تصاحب زندگی به­منظور نابودی آن است. اما از عصر کلاسیک بدی­سو، دیگر برداشت­کردن نه شکل اصلی سازوکارهای قدرت، بلکه صرفاً قطعه­ای است در میان سایر قطعات قدرت؛ درواقع، سازوکارهای قدرت بیش­تر رو به سوی تولید نیروها، افزایش­شان و سامان­دهی­ شان دارد و نه ممانعت از نیروها و تسلیم ­کردن و نابودی­ شان. اقتضای چنین قدرتی اداره­ی زندگی­ هاست. بدین­ترتیب غرب پا به عصر زیست­قدرت گذاشت.از سده­ی هفدهم به بعد، زیست ­قدرت در دو شکل اصلی (البته نه به­طور هم­زمان) توسعه یافت: کالبدسیاست یا سیاست کالبدشناختی، زیست­ سیاست یا سیاست زیست­شناختی. تل اش می ­کنیم این دو بُعد زیست ­قدرت را آن­گونه که فوکو می­پردازد، در هشت نشست مرور کنیم:

ــــ حق مرگ و قدرت اداره­ کننده­ ی زندگی؛

ــــ انضباط: هنر توزیع بدن­ها در زمان و مکان و هنر ترکیب نیروها؛

ــــ فردگرایی، سوژه ­منقاد سازی؛

ــــ آزمون-­ معاینه، سراسربینی؛

ــــ تولد زیست­ سیاست؛

ــــ هنر نولیبرال حکومت­ کردن، عقلانی­ شدن کردار حکومتی در اِعمال حاکمیت سیاسی، حکومت­مندی؛

ــــ زیست­قدرت و برداشت حقوقی- گفتمانی از قدرت.

 

 برای مطالعه­ی دقیق­تر و جامع­تر می­توانید به این منابع مراجعه کنید:              

ـــ فوکو، مراقبت و تنبیه، به­ویژه بخش «انضباط»؛

ـــ فوکو، اراده به دانستن،«حق مرگ و قدرت اداره­کننده­ی زندگی»؛

ـــ فوکو، تئاتر فلسفه، به­ویژه «حلقه­ های تور قدرت»، «حکومت ­مندی»، «تولد زیست ­سیاست»، «سوژه و قدرت»؛

ـــ فوکو، تولد زیست­سیاست، ترجمه­ی رضا نجف­ زاده.