استاد محمد مالجو درسگفتارهایی در حوزه اقتصاد سیاسی با عنوان " بازخوانی نولیبرالیسم " از تاریخ 1390/9/23 روزهای چهارشنبه ساعت 17-19 در محل موسسه پرسش برگزار خواهد کرد. رئوس مطالب این دوره در ذیل آورده شده است:

                        بازخوانی نولیبرالیسم

هدف از اين دوره عبارت است از آشناسازی شرکت­ کنندگان با مهم­ترین محورهای تحریر محل نزاع میان عمده ­ترین جریان­های ایدئولوژیک جهانی. در اولین جلسه ابتدا به طبقه­ بندی پنج جریان ایدئولوژیک جهانی مبادرت خواهد شد: یکم، جناح راست احیاشده که پشتوانۀ سنتی­ اش نومحافظه ­کاری است؛ دوم، جریان اجماع واشنگتنی که پشتوانۀ سنتی­ اش نولیبرالیسم است؛ سوم، جریان اجماع پسا­واشنگتنی که پشتوانۀ سنتی­ اش روایت رقیق­ شده­ ای از سوسیال­ دموکراسی است؛ چهارم، جریان ناسیونالیسم جهان سومی که پشتوانۀ سنتی­ اش سرمایه­ داری ملی است؛ و پنجم نیز جنبش جهانی عدالت­ خواهانه که پشتوانۀ سنتی­ اش غالباً سوسیالیسم و آنارشیسم است. به این اعتبار در جلسۀ اول کوشش خواهد شد تا تصویری کلی از مهم­ترین محورهای نزاع فکری در صفحۀ شطرنج جهانی عرضه شود. در دومین جلسه از ارتفاع بحث کاسته خواهد شد و بر اصلی­ ترین محل نزاع میان جریان­های ایدئولوژیک جهانی تمرکز خواهد شد که عبارت باشد از  موضع­ گیری­ های گوناگون در قبال نظام بازار. برای این منظور تلاش می­شود تا نحوۀ کار نظام بازار و عناصر تشکیل­ دهندۀ این نظام به بحث گذاشته شود. در سومین جلسه به فرادستی مجدد نظام بازار در عرصۀ جهانی پرداخته خواهد شد آن­هم در قالب ظهور نولیبرالیسم به منزلۀ پروژه­ای برای احیای قدرت طبقاتی در اواخر دهۀ هفتاد میلادی که در عرصۀ دانشگاهی با پیشگامی مکتب شیکاگو و در عرصۀ سیاسی با دولت­های مارگارت تاچر در انگلستان و رونالد ریگان در امریکا به تحقق رسید. نهایتاً در جلسۀ چهارم نیز به نقد و بازخوانی شکل خاصی از نظام بازار پرداخته خواهد شد که در سه دهۀ اخیر در قالب نولیبرالیسم ظاهر شده است، آن­هم با تمرکز بر آرای یکی از اصیل­ ترین متفکران سدۀ بیستم، یعنی کارل پولانی، که از اوایل دهۀ نود میلادی و خصوصاً پس از بحران مالی جهانی در سال 2008 در کنار برخی دیگر از متفکران برجسته به بیشترین محل رجوع جریان­ های فکری ناقد وضع موجود بدل شده است. انتظار می­رود مشارکت­کنندگان در این دوره ابتدا تصویری عام از اصلی­ ترین جریان­های فکری فعال در دهۀ اخیر به دست بیاورند و سپس با تمرکز بر دو جریان فکری که طرفین نزاع در صحنۀ اقتصاد سیاسی جهان امروز هستند بتوانند درک مناسبی از اصلی­ترین محورهای­ اختلاف­نظرهای فکری در زمینۀ اقتصاد سیاسی به دست بیاورند چندان که بر توانایی­های خویش در زمینۀ مقایسۀ نقاط قوت و ضعف مهم­ترین جریان­های اقتصاد سیاسی بیافزایند.

                      جدولِ سرفصل­ها و منابع

یادآوری: منابعی که به رنگ آبی درآمده­ اند برای مطالعۀ بیشتر است.

جلسۀ اول: جریان­های ایدئولوژیک جهانی

                                         Patrick Bond, Against Global Apartheid: South Africa Meets the World Bank, IMF and International Finance (London and New York: Zed Books, 2004) chapter 5. 

آلکس کالینیکوس،  مانیفست ضدسرمایه ­داری، ترجمۀ ناصر زرافشان (تهران: آگاه، 1386) فصل دوم

.Robert Van Horn and Philip Mirowski

“Neoliberalism and Chicago,” in Ross B. Emmett (ed.), The Elgar Companion to the Chicago School of Economics (Cheltenham: Edward Elgar Publishing Limited, 2010) pp. 196-206.

Robert Van Horn and Philip Mirowski, “The Rise of the Chicago School of Economics and the Birth of Neoliberalism,” in Philip Mirowski Dieter Plehwe (eds.), The Road from Mont Pelerine: The Making of the Neoliberal Thought Collective (London: Harvard University Press, 2009) pp. 139-178.

جلسۀ دوم: عناصر تشکیل­ دهندۀ نظام بازار

چارلز لیندبلوم، نظام بازار، ترجمۀ محمد مالجو (تهران: نشر نی، 1388) فصل­های اول تا دوازدهم.

David Harvey, The Enigma of Capital (London: Profile Books, 2010) chapters 2-5.

جلسۀ سوم: نولیبرالیسم به منزلۀ پروژۀ احیای قدرت طبقاتی

David Harvey, “Neoliberalism as Creative Destruction,” Annals of the American Academy of Political and Social Science, Vol. 610, (Mar., 2007) pp. 22-44.

دیوید هاروی، تاریخ مختصر نئولیبرالیسم، ترجمۀ محمود عبدالله­زاده (تهران: اختران، 1386)

David Harvey, Spaces of Global Capitalism: A Theory of Uneven Geographical Development (London and Ney York: Verso, 2006) chapter one

جلسۀ چهارم: بازخوانی نولیبرالیسم

Karl Polanyi, The Great Transformation: The Political and Economic Origins of Our Time (Boston: Beacon Press, originally published in 1944, second edition in 2001)